Iets wat ik weinig gebruik, maar waarvan ik blij ben dat het bestaat als ik het wel eens nodig heb, is de voorwaardelijke opmaak van attributentabellen in QGIS. De gelijkaardige mogelijkheid in Excel gebruik ik wel heel frequent, maar QGIS heeft zoveel andere mogelijkheden om dingen gedaan te krijgen, dat ik het daarin veel minder gebruik.
Dus voor diegenen onder jullie die dit nog nooit gebruikt hebben, wat is dat nu eigenlijk? Kort gezegd, kan je cellen of rijen in de attributentabel opmaken op basis van de inhoud van cellen. In het voorbeeld hieronder gebruikte ik het om lege cellen te laten opvallen in een attributentabel die meer dan 2000 features bevat. Hierna zal ik verder ingaan op de details van voorwaardelijke opmaak. Je zal merken dat de printscreens allemaal in het Engels zijn. Dat komt omdat ik QGIS altijd in het Engels gebruik, omdat je op die manier gemakkelijker hulp vind op het internet. In het Engels heet deze tool “Conditional formatting”. Het is een redelijk eenvoudig iets en als jij de Nederlandstalige versie van QGIS gebruikt, ga je waarschijnlijk je weg ook wel vinden.
Waar vind je de Voorwaardelijke opmaak?
De knop om de instellingen van Voorwaardelijke opmaak te openen, kan je vinden in de knoppenbalk boven de attributentabel. Als je daarop klikt, opent er een paneel met de instellingen.
Instellingen
De instellingen voor Voorwaardelijke opmaak bestaat uit een algemene instellingen met een selectie van wat je wil opmaken en een lijst met alle regels die je wil toepassen in deze attributentabel. Het is dus mogelijk om meerdere regels met verschillende opmaak tegelijkertijd toe te passen.
Veld of rij
Eerst moet je kiezen wat je wil opmaken op basis van je regels: één veld of hele rijen. Elk van deze twee heeft een aparte lijst met regels. En je kan beide ook combineren, dus je kan regels hebben voor de cellen van een bepaald veld en tegelijkertijd andere regels voor hele rijen. Als je eerst regels maakt voor een bepaald veld en dan “Full row” selecteert, dan kan het lijken als de “Field” regels verdwijnen, maar dat is niet zo. Et zijn gewoon aparte lijsten. Als je daarna terug gaat naar de lijst voor “Field”, zal je zien dat die regels er ook nog gewoon inzitten. Je kan ook regels maken voor verschillende velden. Om dat te doen, moet je gewoon een ander veld selecteren en extra regels maken. Als je daarna terug het oorspronkelijke veld selecteert, zal je marken dat die regels er ook nog gewoon inzitten.
Lijst met regels
Boven de lijst met regels, zal je een knop vinden met daarop “New Rule”. Je moet daar gewoon op klikken om een nieuwe regel toe te voegen. Als je bestaande regels hebt, verschijnen die in de lijst onder die knop. Als je een bestaande regel wil bewerken, moet je één keer klikken op die regel en dan kan je de nodige aanpassingen doen.
Een regel maken of aanpassen
Naam en voorwaarde
Als je een regel maakt of aanpast, is het eerste wat je moet doen, je regel een naam geven. In mijn voorbeeld wil ik de lege cellen in de kolom percentage in mijn tabel een kleur geven, dus ik heb mijn regel gewoon ‘NULL’ genoemd.
Daarna moet je de voorwaarde instellen om te bepalen wanneer deze regel uitgevoerd moet worden. Je kan de expressie gewoon in het tekstvak typen of je kan op de Epsilon knop klikken om de expressiebewerker te openen.
In mijn voorbeeld controleer ik of de waarde van een cel gelijk is aan NULL, dus ik controleer daarmee of de cel leeg is. Dit is een eenvoudige expressie, maar je kan de QGIS expressie ten volle benutten en dus zeer complexe regels maken om het exact te laten doen wat je wil.
De opmaak
Om de rijen of cellen op te maken, heb je verschillende mogelijkheden. Eerst zijn er een aantal voorgedefinieerde instellingen beschikbaar in een dropdownmenu. Als deze niet voldoen aan jouw vereisten, kan je de achtergrondkleur, de tekstkleur en het lettertype aanpassen. Er is zelfs de mogelijkheid om een icoontje te gebruiken. Het is wel belangrijk om te beseffen dat de ruimte voor die icoontjes redelijk beperkt is, dus maak die niet te groot of ze zullen afgeknipt worden aan de randen.
Bovenaan het paneel zal je knop met een driehoek/pijl vinden waarmee je terug naar de lijst met regels kan gaan. Of je kan onderaan op de knop ‘Done’ klikken, wat hetzelfde doet.
Een rij verwijderen
Als je een bestaande regel wil verwijderen, moet je de instellingen van die regel openen en onderaan op de knop “Delete” klikken.
Het resultaat
Als al je regels en instellingen klaar zijn, zal de tabel de opmaak tonen die jij hebt gedefinieerd in de verschillende lijsten met regels.
Waar zijn al mijn regels naartoe?
Het is belangrijk om te weten dat als je de attributentabel sluit, dat het kan lijken dat al je regels weg zijn. Vooral als je regels gemaakt hebt voor andere velden dan het eerst. Als je een tabel heropent en naar de instellingen van de Voorwaardelijke opmaak gaat, zal in eerste instantie de lijst met regels van het eerste veld gaan. Je moet dan gewoon het veld selecteren waarvoor je regels gemaakt hebt, zal je merken dat die daar gewoon nog staan. JE regels worden opgeslagen in je QGIS project. Als je complexe expressies maakt om je attributentabel op te maken, zul die dus bewaard worden.
Ik hoop dat deze blog post een een goed overzicht van de mogelijkheden van deze tool. Kort samengevat, is het een tool waarmee je sommige features er kan laten uitspringen in een attributentabel. Een andere methode om bepaalde rijen te vinden die bepaalde eigenschappen hebben, zou je ook filters kunnen gebruiken, maar soms wil je alle features zien, maar moet er bepaalde uitspringen ne die gevallen is Voorwaardelijke opmaak ideaal.